De druk om normaal te doen (en wat die je kost)

Niemand zegt het hardop, maar de verwachting hangt overal: doe normaal mee. Werk je uren, kom naar het feestje, klaag niet te veel, wees gezellig. De wereld is ingericht op lichamen die elke dag ongeveer hetzelfde kunnen, en jij doet alsof het jouwe daarbij hoort.

Dat doen alsof heet maskeren, en het is topsport. Je berekent je dagen, verstopt je mindere momenten, timet je afspraken rond je energie en zorgt dat niemand iets merkt. Het lukt vaak nog ook. Dat is het wrange: hoe beter je maskeert, hoe minder de wereld ziet, en hoe hoger de verwachtingen worden die je daarna weer moet waarmaken.

Zo werkt de spiraal: goed acteren leidt tot meer verwachting, meer verwachting tot meer acteren. En acteren is een energielek van de eerste orde. Een deel van jouw vermoeidheid komt dus niet uit je aandoening zelf, maar uit de dagelijkse voorstelling eromheen.

Maskeren is trouwens goed onderzocht bij onzichtbare aandoeningen, en de bevindingen zijn steeds dezelfde: het kost meetbaar energie, verhoogt stress en vergroot het gevoel van eenzaamheid, juist omdat succesvol maskeren betekent dat niemand je echt kent. Tegelijk is het een rationele strategie in omgevingen die niet veilig zijn voor openheid. De conclusie is dus niet dat maskeren dom is, maar dat het een kostenpost is die je bewust wil beheren: waar is het nodig, waar kan het minder, en waar kan het helemaal uit.

We zeggen niet dat je vanaf morgen overal open moet zijn, die keuze is genuanceerder, daar schreven we eerder over. Wel dit: je zou minstens één plek moeten hebben waar de voorstelling uit mag. Waar je tank leeg mag zijn zonder uitleg.

En als je verder wil dan overleven: het patroon achter het maskeren, het zenuwstelsel dat altijd aan staat en de lekken eronder pakken we in samenhang aan in Vrij van Vermoeidheid: Bekijk Vrij van Vermoeidheid