Het patroon van aanpassen: hoe je jezelf langzaam kleiner maakt

Niemand besluit op een ochtend om zichzelf kleiner te maken. Het gaat in stapjes, en elk stapje is op dat moment verstandig.

Je zegt een festival af, logisch, te lang staan. Je stopt met de sportclub, logisch, dinsdagavond is te onzeker. Je plant vriendinnen alleen nog overdag, in het weekend, met een uitweg. Ook logisch. Je zegt op werk geen ambitie meer hardop, want stel dat je het niet waarmaakt.

Elk stapje apart klopt. Maar tel ze op over vijf jaar en er is iets gebeurd dat niemand heeft besloten: je leven is een stuk kleiner dan je lichaam strikt nodig had.

Want dat is het venijnige van het patroon. Aanpassen begint als reactie op je klachten, maar wordt op een gegeven moment een automatisme dat vooruit werkt. Je zegt nee op goede dagen, uit voorzorg. Het patroon beslist inmiddels, jij tekent alleen nog bij het kruisje.

Hoe je het opmerkt: let deze week op momenten waarop je nee zegt of afhoudt. Vraag jezelf dan één ding: is dit een nee van vandaag, of een nee uit gewoonte? Alleen dat onderscheid maken verandert al iets. Nee's van vandaag zijn zelfzorg. Nee's uit gewoonte zijn het patroon.

Waarom voelt terugpakken van ruimte zo ongemakkelijk? Omdat het patroon zich vermomt als bescherming. Elke nee uit gewoonte bespaart je een mogelijk risico, en dat voelt verstandig. Wat onzichtbaar blijft is de prijs aan de andere kant: de energiebronnen die je wegsnijdt. Vriendschap, beweging, plezier en betekenis zijn geen luxe bovenop je energie, ze zijn er de leverancier van. Een leven dat steeds kleiner wordt heeft steeds minder plekken waar energie binnenkomt, en zo wordt de bescherming zelf een oorzaak van de vermoeidheid die ze moest voorkomen.

Dit is de mentale laag van endo-vermoeidheid, laag 2 van de drie. Je arts kan hier weinig, en toch bepaalt deze laag mede hoeveel leven je overhoudt.

De masterclass over de drie lagen staat gratis in Skool: Word gratis lid van de Skool community