Endometriose vermoeidheid: waarom je niet het hele jaar op 100 procent hoeft te staan

Het is januari. De feestdagen zijn voorbij, de goede voornemens rollen binnen, en overal om je heen hoor je dat dit hét moment is om er vol in te gaan. Nieuw jaar, nieuwe energie, nieuwe versie van jezelf. En jij ligt op de bank, moe tot in je botten, en denkt: waarom lukt dit iedereen behalve mij.

Als je dat herkent, ligt het niet aan je wilskracht. Bij endometriose of adenomyose werkt je lijf niet volgens de kalender van goede voornemens. Het werkt volgens zijn eigen ritme, en in de winter vraagt dat ritme vaak om minder, niet om meer. Toch proberen we allemaal het hele jaar door op 100 procent te staan. En daar begint een groot deel van de vermoeidheid.

Waarom de winter zwaarder aanvoelt met endo

De natuur doet in de winter precies wat wij onszelf verbieden. Ze trekt zich terug. Bomen laten hun blad los, dieren houden winterslaap, alles gaat op een lager pitje. Alleen wij blijven doordraaien alsof het altijd zomer is vanbinnen.

Voor een lijf met endometriose is dat extra zwaar. En om te snappen waarom, is het handig om te weten dat endo-vermoeidheid op drie lagen zit. Dat is het model waar we binnen Dé endometriose Community alles op bouwen.

Laag één is fysiek. Ontsteking, hormonen, een cyclus die energie vreet, en in de winter vaak minder daglicht en beweging. Hier kijkt de zorg naar, en dat is waar het hoort. Ga met je klachten altijd eerst naar je arts, want dit hoort daar thuis.

Laag twee is mentaal. De druk om mee te doen, het idee dat rust pas mag als je iets gepresteerd hebt, de schuld die opkomt als je een dag niks doet.

Laag drie is energetisch. Je zenuwstelsel dat blijft hangen in de aan-stand en niet soepel terugschakelt naar rust.

Wat er in januari gebeurt: de zorg pakt laag één op, en jij blijft moe omdat laag twee en drie blijven liggen. Je lijf vraagt om winterrust, maar je hoofd zegt dat je moet knallen. Je zenuwstelsel staat nog in de overleefstand van het hele jaar, en dan komt daar de druk van een nieuw jaar bovenop. Geen wonder dat je leegloopt.

Een klein voorbeeld

Neem Sanne, een vrouw zoals er veel in onze community zitten. Elk jaar zette ze in januari een lijst met doelen op. Sporten, gezonder leven, meer sociale dingen. En elk jaar zakte die lijst in elkaar rond eind januari, omdat haar lijf simpelweg niet meekon. Ze voelde zich mislukt, terwijl ze niks fout deed.

Wat er veranderde, was niet dat ze harder ging proberen. Ze ging luisteren naar het seizoen. Ze schrapte de winterdoelen en gaf zichzelf tot het voorjaar de tijd. Rust in de winter, opbouwen als het licht terugkomt. Haar energie ging niet omhoog omdat ze meer deed, maar omdat ze stopte met vechten tegen een lijf dat om rust vroeg.

Zo beweeg je mee met de winter

Je hoeft dit niet groot aan te pakken. Vier kleine dingen die je vandaag al kunt doen.

Kijk eerst naar je verwachtingen. Welke januari-druk leg je jezelf op die eigenlijk uit je omgeving komt en niet uit jezelf? Streep door wat niet van jou is.

Verlaag je basislat voor deze maanden. Vraag jezelf: wat is genoeg voor een winterdag, niet voor een zomerdag? Dat verschil mag er zijn.

Plan je rust vooruit in plaats van te wachten tot je omvalt. Rust die je zelf kiest kost minder dan rust die je lijf afdwingt. In de winter mag die rust ruimer zijn.

En maak je eigen plan. Ik kan je niet vertellen wat jouw lijf nodig heeft, want elk lichaam met endo is anders. Wat ik als holistisch therapeut en als iemand die zelf met endo en adenomyose leeft wél weet: meebewegen met het seizoen kost minder energie dan er dwars tegenin gaan.

Rust kiezen is ook herstel

Hier zit de kern. Rust is niet het tegenovergestelde van vooruitgang. Voor een lijf dat blijft hangen in de aan-stand, is bewust rust kiezen juist een deel van het herstel. Je leert je zenuwstelsel weer terugschakelen. En dat is precies wat er in de winter kan gebeuren, als je jezelf de ruimte geeft.

Wil je weten waar jouw energie deze winter naartoe gaat en waar je hem kunt beschermen? In onze gratis Skool-community vind je de Balansschaal, waarmee je jezelf op zes niveaus scoort en ziet waar het lekt. Een rustig startpunt voor een nieuw jaar, op jouw tempo.

Je vindt de gratis community hier.